Produkcja na żądanie MTO (Make-To-Order)

Branża produkcyjna, a szczególnie obróbka CNC ewoluuje w coraz szybszym tempie, przechodząc m.in. od produkcji tradycyjnej do tzw. produkcji na żądanie. Jest to technika produkcyjna, która zastępuje w niektórych przypadkach tradycyjne procesy produkcyjne. Produkcja MTO to system, który pozwala producentom wytwarzać produkty na podstawie zamówień klientów. Producent wytwarza więc produkt w wymaganej ilości i w określonym przez klienta czasie. To duża różnica w porównaniu do modelu tradycyjnego, który polega na wytwarzaniu dużych ilości produktów z wyprzedzeniem i tworzeniu zapasów magazynowych.

Produkcja MTO i jej geneza

Żyjemy w świecie, w którym wiele rzeczy, których potrzebujemy jest zamawiana na bieżąco i produkowana specjalnie pod zamówienie. Umożliwia to silnie rozwinięta w ostatnich latach sieć informatyczno-logistyczna, dzięki której możliwe było przejście od produkcji tradycyjnej do produkcji na żądanie.

Miał na to duży wpływ rozwój technologiczny ostatnich lat, zwany potocznie Przemysłem 4.0, który opierał się właśnie na internecie i technologii oraz na przechowywaniu danych w tzw. chmurze. Dzięki temu partnerzy produkcyjni mogli rozwijać platformy komunikacyjne, które umożliwiają aktualnie przesyłanie projektów, jak i ofert. Dodatkowo również opłacalność funkcjonalnych prototypów i produktów końcowych, uzyskiwanych dzięki technologiom produkcji na żądanie, takim jak drukowanie 3D czy obróbka CNC powoduje, że produkcja MTO staje się coraz bardziej powszechna.

Czym jest w praktyce produkcja MTO?

W tradycyjnym modelu produkcji masowej firma przygotowuje prognozy sprzedażowe, na bazie których planuje produkcję i zabezpiecza stany magazynowe. Proces ten może być wysoce nieefektywny, gdyż ilości do zamówienia są często oparte na domysłach. To może doprowadzić do tego, że firma będzie produkować towar w nadmiarze i może pozostać z niesprzedanymi zapasami. Produkcja na żądanie MTO działa totalnie na odwrót. Zamiast produkować towary masowo i mieć nadzieję, że się sprzedadzą, koncentruje się ona na produkcji pod konkretne zamówienia klientów.

Produkcja MTO a produkcja tradycyjna

Produkcja na żądanie i produkcja tradycyjna są często porównywane. Co oferuje każda z tych metod i jakie różnice można zauważyć między tymi modelami?

Produkcja MTO oferuje elastyczność zamawiania w zakresie terminu i ilości, dzięki czemu klient może zamówić produkt na małą skalę bez zwiększania kosztów produkcji. Z kolei model tradycyjnej produkcji nie jest już tak elastyczny i wymaga dużych zamówień,
Personalizacja w przypadku produkcji na żądanie pozwala dostosować klientom swoje zamówienie niezależnie od złożoności specyfikacji, co stanowi zaletę, której brakuje tradycyjnej produkcji.
Produkcja MTO nie wymaga tworzenia zapasów magazynowych, gdyż produkuje się dokładnie tyle, ile potrzeba. Produkcja tradycyjna natomiast opiera się na tzw. ekonomii skali, czyli jest opłacalna tylko wtedy, gdy jest masowa. Z drugiej strony wiąże się to z koniecznością posiadania obiektów magazynowych do przechowywania dużych zapasów i dokonywania dokładnych prognoz popytu konsumenckiego. To może doprowadzić firmę do strat z powodu przeszacowania zamówień,
Ze względu na dużą liczbę produktów wytwarzanych przy użyciu tradycyjnej produkcji, inwestycja w założenie zakładu produkcyjnego jest ogromna. Model produkcji na żądanie jest opłacalny do obsługi małych wolumenów, które można produkować przy użyciu tańszego sprzętu. W efekcie małe i średnie przedsiębiorstwa mogą bez problemu dostosować się do wymogów zmieniającego się rynku,
Stałe interakcje między dostawcami usług a klientami, opłacalność, przejrzystość operacyjna i krótkie terminy realizacji to cechy produkcji MTO. Powodują one, że szybko można zaprojektować i wyprodukować pojedynczy prototyp przy znacznie niższych kosztach. Możliwe jest również poprawienie wad produktu bez generowania zbędnych kosztów zanim zostanie wprowadzony na rynek.

Produkcja na żądanie MTO i jej zalety

Możliwość dostosowania się do potrzeb klienta oraz produkcji małoseryjnej, co stanowi dużą przewagę nad produkcją tradycyjną. Zakłady produkcyjne oparte na metodach tradycyjnych mają z reguły sprzęt dostosowany pod określoną produkcję, co często uniemożliwia wykonanie produktów niestandardowych. Produkcja na żądanie może dostarczyć klientowi nawet pojedynczy prototyp niezależnie od jego złożoności, o ile pozwala na to park maszynowy i umiejętności operatorów.
Ekonomiczna produkcja, a konkretnie krótkie czasy realizacji i zamówienia w małych partiach umożliwiają firmom oszczędzać na kosztach magazynowania i logistyki. Firmy mają wprawdzie minimalne zapasy pod ręką, ale nie muszą przechowywać nadmiaru produktów obrabianych w magazynach. Są one dostarczane bezpośrednio do klientów.
Poprawa marży zysku, gdyż produkty dostosowane do potrzeb klienta osiągają znacznie wyższe ceny niż te produkowane seryjnie. Są skierowane do konsumentów, którzy są skłonni zapłacić więcej za produkty dostosowane do potrzeb klienta. Wg badań firmy Deloitte 1 na 5 konsumentów jest skłonnych zapłacić 20% więcej za produkty spersonalizowane.
Szybkie prototypowanie, które polega na ekonomicznym tworzeniu pojedynczych części. Umożliwia to zróżnicowany park maszynowy i wykorzystanie nowych technologii.
Testowanie rynku dzięki temu, że producenci biorą pod uwagę opinie konsumentów i na bieżąco wprowadzają zmiany w planie produkcyjnym,
Personalizacja, która zapewnia większą elastyczność w zaspokajaniu popytu konsumentów. Produkty są wykonywane pod konkretne zamówienie a tym samym to klienci mają ostatnie słowo w kwestii niestandardowych części czy innych cech swojego produktu. Takie działanie zapewnia znaczną przewagę konkurencyjną na rynku,
Bardziej zrównoważone podejście w łańcuchach dostaw poprzez redukcję nadprodukcji i odpadów. W ten sposób produkcja MTO oszczędza zasoby, obniża ślad węglowy związany z procesami produkcyjnymi. Tradycyjne metody produkcji często obejmują masową produkcję artykułów w oczekiwaniu na popyt, co prowadzi do nadmiaru zapasów, które mogą nigdy nie zostać sprzedane.

Jakie ograniczenia ma produkcja MTO?

Produkcji na żądanie nie da się zrealizować przy niskich kosztach. Cena jednostkowa mniejszych partii będzie z pewnością wyższa. Tradycyjna produkcja będzie najlepszą opcją, gdy wzrośnie popyt na dany produkt i firma rozpocznie produkcję seryjną. Dodatkowo, wyprodukowanie złożonych projektów może wymagać więcej czasu, więc muszą one zostać odpowiednio dostosowane.
Możliwość kradzieży intelektualnej, która stanowi jedną z powszechnych wad produkcji na żądanie. Wynika to z faktu, że wiąże się ona z przekazaniem dostawcy usług projektu, modelu części, planów i plików CAD. Tym samym istnieje ryzyko kradzieży własności intelektualnej w przypadku współpracy z nierzetelnym dostawcą usług.
Zakłócenia w łańcuchu dostaw, które są powszechniejsze niż w przypadku tradycyjnej produkcji, gdyż w produkcji na żądanie nie są zabezpieczane stany magazynowe produktów czy materiałów. Na szczęście sprawę zamówień materiałów w znacznej mierze ułatwiają platformy sprzedażowe oparte na chmurze do zarządzania łańcuchem dostaw.
Nierzetelni podwykonawcy głównego producenta, którzy powodują obniżenie jakości końcowego produktu. Jest to sytuacja, w której producent zleca jakiś etap produkcji innej firmie, a ta nie trzyma jakości wykonania na poziomie oczekiwanym przez klienta.

Jakie technologie wykorzystuje produkcja na żądanie?

Do najpopularniejszych zalicza się m.in.:

Druk 3D, który umożliwia tworzenie obiektów fizycznych z cyfrowych modeli CAD, warstwa po warstwie. Wykorzystuje się go np. do produkcji niestandardowych protez, modeli architektonicznych, etui na telefony, zabawek czy biżuterii,
Obróbka CNC, która wykorzystuje sterowane komputerowo maszyny do cięcia i kształtowania różnych materiałów, jak blachy, pręty czy profile. Może być wykorzystywana np. w branży medycznej czy motoryzacyjnej,
Grawerowanie i cięcie laserowe, wykorzystujące wiązkę lasera do grawerowania wzorów lub wycinania kształtów na różnych surowcach. Można tworzyć w ten sposób spersonalizowane prezenty, znaki czy etykiety produktów,
Drukowanie DTG (bezpośrednio na odzieży), które polega na drukowaniu wzorów bezpośrednio na tkaninie przy użyciu technologii atramentowej. Wykorzystywane przy zadruku koszulek, bluz, toreb czy odzieży sportowej i spersonalizowanej,
Sublimacja, to technika która przenosi wzór na określone materiały jak np. poliester czy ceramika za pomocą ciepła i ciśnienia. Wykorzystywana do produkcji kubków, etui na telefony, odzieży, flag czy koszulek sportowych.

Wykorzystując technologie cyfrowej produkcji firmy mogą skrócić procesy produkcyjne, zminimalizować stany magazynowe i opóźnienia dostaw oraz oferować konkurencyjne ceny. Tym samym mają szansę na wzmocnienie swojej pozycji w branży, czyniąc ją bardziej responsywną na potrzeby i trendy rynkowe.

Produkcja MTO i jej przykładowe zastosowania.

Firma Herschel Supply Co. może być jednym z przykładów wykorzystania druku DTG do tworzenia limitowanych edycji wzorów na plecakach i torbach. Firma Nike oferuje opcje personalizacji obuwia online, które umożliwiają klientom wybierać kolory i materiały oraz dodawać osobiste akcenty, jak tekst lub monogram. Zamówienia są produkowane w ciągu 2-4 tygodni. Również BMW personalizuje wiele swoich samochodów, wykorzystując druk 3D, wiązkę laserową czy fuzję wielostrumieniową i selektywne spiekanie laserowe.

Większość światowych branż produkcyjnych korzysta z produkcji MTO ze względu na optymalizację, jaką oferuje ona ich firmom. Jakie branże wykorzystują ją najczęściej?

Przemysł lotniczy i kosmiczny, jako wymagające komponentów o wysokiej dokładności i mniejszych tolerancjach czy produkowania małych partii. Korzystają przy tym z druku 3D, jak również z obróbki CNC do produkcji części i układów kompozytowych,
Przemysł motoryzacyjny, który wykorzystuje tę formę produkcji do tworzenia wysokiej jakości części czy prototypów jak np. niestandardowe wyposażenie wnętrz, kratki i modele z materiałami elastomerowymi. Również do testowania wybranych części w ekstremalnych warunkach,
Branża medyczna, a konkretnie różnego rodzaju rozwiązania dla instytucji badawczych, lekarzy i pacjentów. Sektor ten korzysta np. z technologii odlewania poliuretanowego, formowania wtryskowego czy drukowania 3D z materiałów biokompatybilnych, aby tworzyć małoseryjne, realistyczne modele. Zaliczymy do nich np. wózki medyczne, narzędzia chirurgiczne, modele anatomiczne i in.,
Robotyka, która jest cały czas na etapie wprowadzania innowacji i testowania różnych opcji w zależności od branży. Producenci robotów nie produkują więc części masowo, gdyż stale coś ulepszają i testują nowe technologie.
Handel elektroniczny, czyli e-commerce, który jest jednym z wiodących sektorów, promujących wzrost produkcji na żądanie w przemyśle wytwórczym. Korzystają z tego duże firmy, które nie są zmuszone do prowadzenia magazynu dla każdego produkowanego przedmiotu.

Produkcja MTO szybko rewolucjonizuje przemysł wytwórczy, czyniąc produkcję elastyczną i dostępną dla firm i osób fizycznych. Oznacza transformacyjną zmianę w produkcji dóbr konsumpcyjnych poprzez oferowanie personalizacji i szybkich terminów realizacji. Takie podejście pozwala przedsiębiorstwom dostosować produkcję do rzeczywistego popytu na każdym jej etapie. Zapewnia bardziej efektywną alokację zasobów i redukcję odpadów, tym samym poprawiając konkurencyjność na rynku. Można przypuszczać, że w miarę rozwoju technologii wykorzystanie produkcji MTO w tworzeniu nowych produktów będzie rosło jeszcze bardziej rewolucjonizując krajobraz produkcji przemysłowej.

Produkcja na żądanie a produkcja just-in-time

Są to dwa różne podejścia do zarządzania produkcją, choć mają pewne wspólne cechy, szczególnie gdy chodzi o redukcję nadmiernych zapasów. Czym więc charakteryzuje się produkcja JIT? Produkcja i dostawa materiałów, zgodnie z tą metodą, zachodzi dokładnie wtedy, gdy są one potrzebne. Zarówno na etapie produkcji, jak i dostaw surowców. Tym samym minimalizuje się zapasy surowców, półproduktów oraz produktów końcowych. To, plus zoptymalizowane procesy logistyczne i produkcyjne eliminuje również marnotrawstwo czasu, materiałów, jak i przestrzeni magazynowej. Metoda ta ma również swoje wady jak np. wysokie ryzyko opóźnień w produkcji w przypadku problemów z dostawami, jak i konieczność precyzyjnego planowania i współpracy z dostawcami.

To, co łączy te dwie metody, to dążenie do minimalizacji zapasów, choć na różnych etapach produkcji, jak i zwiększenie jej efektywności i zredukowanie marnotrawstwa. Jeśli chodzi o różnice to w MTO produkcja odbywa się po otrzymaniu konkretnego zamówienia od klienta, podczas gdy JIT koncentruje się na optymalizacji całego procesu produkcji i dostaw surowców. W MTO klienci mogą oczekiwać dłuższego czasu realizacji zamówienia, natomiast JIT ma na celu utrzymanie ciągłości produkcji bez opóźnień.