Czyszczenie maszyn i potencjalne błędy w trakcie
Regularne czyszczenie maszyn i ich konserwacja są koniecznością. Produkty uboczne procesu produkcyjnego mają wpływ nie tylko na jakość gotowych części, ale także na żywotność sprzętu. Dobrze utrzymana maszyna CNC działa płynnie, precyzyjnie i stabilnie, a w dłuższej perspektywie wymaga mniej napraw. Niestety, wielu operatorów CNC nie zna prawidłowych metod czyszczenia i popełnia błędy, próbując postępować właściwie. Również menadżerowie traktują czyszczenie maszyn jako zło konieczne i czynność marnującą czas, co jest błędem i może być kosztowne wielokrotnie więcej niż poświęcony na nią czas. Zanieczyszczenia przyspieszają zużycie prowadnic, łożysk i elementów hydraulicznych, obniżając precyzję i niezawodność urządzeń produkcyjnych. To prowadzi do ich wymiany nawet o kilka lat szybciej.

Czyszczenie maszyn i wybrane metody
Nie istnieje jedna uniwersalna metoda czyszczenia wszystkich rodzajów zabrudzeń. Wybór odpowiedniej metody zależy od rodzaju brudu, materiału czyszczonej powierzchni , a także dostępnego czasu i budżetu.
- czyszczenie manualne przy pomocy szczotek, szmatek i detergentów umożliwia dotarcie do trudno dostępnych miejsc przy niskim koszcie sprzętu, wymaga dużego nakładu czasu i pracy, sprawdza się przy drobnych naprawach czy czyszczeniu precyzyjnych detali,
- myjki ciśnieniowe z wykorzystaniem wody pod wysokim ciśnieniem (80-250 barów) i o wysokiej temperaturze (>80stC), z użyciem detergentów szybko usuwają tłuszcz, kurz, błoto, osady, ich wadą jest duże zużycie wody, hałas oraz ryzyko uszkodzenia elektroniki,
- czyszczenie parowe jest ekologiczne, efektywne i popularne głównie w branży spożywczej i farmaceutycznej, jak i tam, gdzie czyszczenie wodą nie wchodzi w grę, para wodna o temp.150-180stC usuwa tłuszcze, oleje, ale też dezynfekuje powierzchnie, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko poparzeń oraz wymaga zakupu kosztownego urządzenia,
- czyszczenie ultradźwiękowe jest idealne do czyszczenia niewielkich elementów, które zanurza się w kąpieli z detergentem, następnie ultradźwięki tworzą zjawisko kawitacji (pękające pęcherzyki powietrza), usuwając brud z najtrudniej dostępnych miejsc, czyszczony detal musi jednak zmieścić się w wannie, co może stanowić ograniczenie,
- czyszczenie kriogeniczne, w którym wykorzystuje się granulki suchego lodu o temperaturze -79stC wystrzeliwane sprężonym powietrzem, przy uderzeniu lód przekształca się w gaz nie uszkadzając czyszczonej powierzchni, metoda wymaga wysokich inwestycji i zakupu drogiego lodu,
- piaskowanie i strumień ścierny są skuteczne w usuwaniu rdzy, farb, kamienia, przypaleń i innych twardych zanieczyszczeń, wykorzystywany jest tu piasek, korund, soda lub szkło pod wysokim ciśnieniem, generuje jednak pył, hałas oraz wymaga zabezpieczenia operatorów,
- czyszczenie laserem pozwala na usunięcie zanieczyszczeń i nie wymaga chemii, ani ścierniw, nie generuje odpadów poza oparami, które należy odprowadzać, służy do precyzyjnego czyszczenia detali i konserwacji zabytkowych maszyn, wysoki koszt początkowy może zniechęcać, podobnie jak wolne tempo pracy.
Używanie niewłaściwych narzędzi czyszczących
Czyszczenie maszyn za pomocą nieodpowiednich narzędzi czyszczących to jeden z najczęstszych błędów popełnianych przez operatorów CNC. Precyzyjne maszyny o skomplikowanej budowie wymagają delikatnego obchodzenia się z nimi. Szczotkowanie lub odgarnianie wiórów metalowymi narzędziami lub szczotkami, używanie szorstkich gąbek czyszczących oraz czyszczenie maszyn za pomocą domowych środków to błędy w czyszczeniu. Twarde lub ścierne narzędzia pozostawiają rysy na powierzchniach maszyn, drzwiach i ekranach wyświetlaczy. Domowe środki czyszczące mogą powodować korozję uszczelnionych elementów lub degradację delikatnych części. Warto więc zapoznać się z instrukcją obsługi urządzenia, aby uzyskać informacje na temat jego czyszczenia. Używać wyłącznie zalecanych narzędzi i materiałów czyszczących. Szczotki o miękkim włosiu skutecznie usuwają odpryski i zanieczyszczenia, nie rysując powierzchni. Nieścierne ściereczki czyszczące doskonale nadają się do wycierania bardziej wrażliwych miejsc. Do czyszczenia używać się powinno wyłącznie środków czyszczących zatwierdzonych przez producenta, które nie powodują korozji, aby zachować integralność podzespołów.
Zaniedbanie czyszczenia tacki na wióry i chłodziwo
Czyszczenie maszyn, to również czyszczenie przenośnika wiórów i korytka na chłodziwo. Wióry, osad i inne zanieczyszczenia gromadzą się z czasem, powodując zatory. Przeciążone przenośniki wiórów zacinają się lub psują, co powoduje zatrzymanie pracy maszyny. Wreszcie, zanieczyszczenia w korytku na chłodziwo pogarszają jakość płynu, prowadząc do nieefektywnego chłodzenia lub uszkodzenia detalu czy samego urządzenia CNC. Regularne czyszczenie przenośnika wiórów i korytka na chłodziwo jest więc niezbędne. Obejmuje to codzienne jego opróżnianie zwłaszcza w okresach intensywnego użytkowania oraz minimum cotygodniowe czyszczenie z osadów. Pomiędzy pracami należy też sprawdzać taśmę przenośnika pod kątem wiórów osadzających się w trudno dostępnych miejscach.
Pomijanie regularnej konserwacji filtra
Każde urządzenie z filtrami będzie wymagało ich okresowej wymiany. Filtry pomagają urządzeniom CNC utrzymać niską temperaturę i zapobiegają zanieczyszczeniom, które mogą zakłócać ich prawidłowe działanie. Czyszczenie maszyn obejmuje więc kontrolę filtrów podczas rutynowej konserwacji, a zwłaszcza w okresach wzmożonej produkcji. W przeciwnym razie urządzenie CNC będzie działać nieprawidłowo lub ulegnie awarii. Słaba filtracja może również objawiać się wadliwie wykończonymi elementami, pełnymi błędów. Podczas każdej konserwacji warto zwrócić uwagę na oznaki nadmiernego zużycia lub zatkania oraz na jakość pracy urządzenia, poziom ciepła i wydajność. Użycie wyłącznie wysokiej jakości filtrów, zapobiegnie częstym ich wymianom.
Nadmierne czyszczenie wrażliwych komponentów
Czyszczenie maszyn jest koniecznością, ale nie powinno być obsesyjne. Niewłaściwe i zbyt brutalne czyszczenie szkodzi, a nie pomaga, powoduje zużycie delikatnych części, takich jak płytki drukowane, napędy i okablowanie. Nadmiar wilgoci z płynów i innych środków czyszczących może przedostać się do urządzenia, prowadząc do korozji i uszkodzeń elektrycznych. Należy czyścić bardziej wrażliwe elementy elektroniczne, takie jak np. napęd wektorowy, sprężonym powietrzem lub suchą, niepozostawiającą włókien ściereczką. Nie spryskiwać delikatnych obszarów wodą, rozpuszczalnikami ani roztworami. Należy zwrócić szczególną uwagę na układ napędowy silnika, aby zapobiec gromadzeniu się w nim resztek po czyszczeniu, które mogłyby wpłynąć na wydajność.
Stosowanie nadmiernego smarowania
Smarowanie jest niezbędne dla płynnej, bezproblemowej pracy, ale również nie należy z nim przesadzać. Zbyt duża ilość oleju i smaru może powodować gromadzenie się zanieczyszczeń, które zatykają przekładnie i łożyska, gromadząc kurz i brud. Z czasem wpłynie to na wydajność i może doprowadzić do awarii urządzenia. Umieszczenie oleju w niewłaściwym miejscu to kolejny błąd, który może skutkować kosztownymi naprawami. I aby tego uniknąć warto stosować smar oszczędnie i tylko do elementów zalecanych w instrukcji. Wycierać jego nadmiar, aby zapobiec gromadzeniu się pozostałości. Na koniec, stosować wysokiej jakości środki smarne, dostosowane do specyfikacji danej maszyny.
Czyszczenie maszyn i kontrola powykonawcza
Samo czyszczenie maszyn nie wystarczy i po każdym należy przeprowadzić kontrolę. Jednak wielu operatorów pomija ten krok, powołując się na ograniczenia czasowe. Kontrole po czyszczeniu pozwalają zidentyfikować ukryte problemy związane z zużyciem, które mogą się nasilić w trakcie użytkowania. Co więcej, ignorowanie drobnych usterek zwiększa prawdopodobieństwo nieoczekiwanych przestojów lub konieczności naprawy w przyszłości. Po każdym czyszczeniu maszyny CNC warto więc sprawdzić krytyczne części i obszary, takie jak wrzeciona, napędy i uszczelki, pod kątem uszkodzeń, zanieczyszczeń, nagromadzeń lub czegokolwiek innego. Dokładne inspekcje po czyszczeniu oszczędzają czas i pieniądze.
Czyszczenie komputerów CNC
Warto pamiętać, żeby komputery służące do obsługi maszyn CNC nie były obciążone innym oprogramowaniem, czy niepotrzebnymi plikami. Inaczej będą działać wolniej, co oznacza również mniejszą produktywność maszyn. Programy działają bardziej wydajnie, gdy nie konkurują o pamięć RAM z harmonogramami produkcji, rysunkami technicznymi czy pocztą e-mail. Warto na nie przeznaczyć zupełnie inny komputer lub dysk mobilny.